ข้อควรรู้ก่อนเริ่มตั้งศาลพระภูมิ

สำหรับคนไทยเราแล้วมีความเชื่อและความศรัทธาร่วมมาตั้งแต่สมัยโบราณ ทำให้คนไทยเรามีทั้งความเป็นชาวพุทธและความเป็นพราหมณ์ฮินดูกันอยู่ในตนเองแทบทุกคน ซึ่งหลักพิธีกรรมต่าง ๆ ของทั้งพุทธและพราหมณ์ฮินดูก็ได้สอดแทรกอยู่ในสิ่งต่าง ๆ ในบริบทชีวิตของคนไทยแบบแยกกันไม่ออกเลย ว่าอันไหนเป็นพุทธและอันไหนเป็นพราหมณ์ นั่นจึงเป็นที่มาว่าทำไมคนไทยเรามีความเชื่อและให้ความสำคัญกับเรื่องของการตั้ง “ศาลพระภูมิ” กันมาก อย่างไรก็ดีใครที่จะขึ้นบ้านใหม่ หรือ จะเปิดบริษัทใหม่ก็ควรจะรู้สักนิดถึงหลักของการตั้งศาลพระภูมิ พิธีกรรมอะไรบ้างหรือข้อปฏิบัติอะไรที่ควรคำนึงถึง เพื่อที่จะได้ทำถูกต้องและจะได้มีเทวดาอารักษ์คอยปกปักรักษา ช่วยเหลือให้อยู่ร่มเย็นเป็นสุข และเจริญรุ่งเรือง มาเรียนรู้เรื่องเหล่านี้ไปพร้อม ๆ กันได้เลย

บริเวณและพื้นที่ที่เหมาะสมในการตั้งศาล

พื้นที่ที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นบริเวณบ้านหรืออาคารสำนักงานก็ตาม จุดที่เหมาะกับการตั้งศาลก็คือ พื้นที่ที่โล่งแจ้ง ตัวศาลควรเว้นระยะห่างจากตัวบ้านหรืออาหารพอสมควร ไม่ควรให้อยู่ใกล้ห้องน้ำ และไม่ควรเป็นบริเวณที่เงาของตัวบ้านและอาคารมาบดบังตัวศาลได้ นอกจากนั้นก็ควรมีการยกพื้นบริเวณที่จะทำการตั้งศาลให้สูงขึ้น ประมาณสัก 1 คืบ ความสูงของศาลก็ควรอยู่เหนือระดับสายตาขึ้นไปเล็กน้อย ส่วนในเรื่องทิศทางที่เหมาะสมก็คือ ศาลพระภูมิควรหันหน้าไปทางทิศตะวันออก สามารถเบี่ยงเป็นตะวันออกเฉียงเหนือหรือเฉียงใต้ได้ แต่ไม่ควรเป็นทิศตะวันตกหรือทิศใต้

รู้ไว้ไม่เสียหาย

กรณีที่บ้านหรืออาคารสำนักงานของคุณอยู่ในพื้นที่หมู่บ้านที่มีศาลพระภูมิกลางประจำหมู่บ้านตั้งไว้อยู่แล้ว ไม่จำเป็นที่คุณจะต้องมาตั้งศาลแยกออกมา แต่ถามว่าถ้าอยากจะทำสามารถทำได้ไหม คำตอบก็คือสามารถทำได้ และก่อนที่จะมีการตั้งศาลแนะนำว่าคุณควรจะมีพิธีกรรมทางพุทธศาสนาก่อน อย่างการทำบุญขึ้นบ้านใหม่ การทำบุญเลี้ยงพระ หรือการจัดชุดสังฆทานไปถวายสังฆทานพระที่วัดก็น่าจะเป็นการเหมาะสม ตามหลักชาวพุทธที่ดี เป็นการทำความเคารพในศาสนาพุทธก่อนศาสนาพราหมณ์นั่นเอง แต่บางบ้านอาจจะจัดให้มีพิธีการทางพุทธและพราหมณ์ในวันเดียวกันก็ได้เช่นกัน แล้วแต่ความสะดวก อีกประการที่ควรรู้ไว้ก็คือ การตั้งศาลนั้นเจ้าของบ้านหรือเจ้าของอาคารสามารถประกอบพิธีทำเองได้ แต่โดยปกติแล้วคนส่วนใหญ่จะมอบหมายให้เป็นหน้าที่ของพราหมณ์ผู้ทำพิธีมากกว่า เพราะพราหมณ์จะรู้ฤกษ์ยามที่เหมาะสมและรู้ว่าควรทำอย่างไร อะไรที่เหมาะสมและอะไรที่ไม่เหมาะสม ฉะนั้น แนะนำว่าควรหาพราหมณ์มาประกอบพิธีจะเหมาะสมที่สุด แต่ถ้าหาไม่ได้เจ้าของบ้านจะทำเองก็ได้เช่นกัน

เครื่องสักการะก็สำคัญ

เครื่องสักการะ

การบูชาสักการะพระภูมิหรือเทวอารักษ์ประจำบ้านประจำอาหาร โดยปกติแล้วก็จะต้องมี ธูปเทียน ดอกไม้ และก็เครื่องสังเวยเป็นอาหารหรือน้ำ ธูปที่จุดไหว้พระภูมิซึ่งเป็นเทวดาทั่วไปจะใช้กัน 9 ดอก หากไม่ต้องการจุดธูปเพราะเป็นคนแพ้ควันหรืออะไรก็ตาม จะใช้เป็นการถวายด้วยดอกไม้หรือพวงมาลัยก็ได้ แล้วแต่ความสะดวก และถ้าเป็นไปได้ดอกไม้ควรเปลี่ยนวันต่อวัน หรืออาจจะเป็นวันเว้นวันก็ได้เช่นกัน อย่างไรก็ดีเครื่องบูชาสักการะเหล่านี้ ไม่ยึดโยงหรือกำเนิดตายตัวเสมอไป อาจปรับได้ตามสภาพและความสะดวกของแต่ละบ้านกันไป

เหล่านี้เป็นข้อควรรู้ในการตั้งศาลพระภูมิที่บ้านหรือที่ทำงาน รู้ไว้จะได้ดำเนินการได้อย่างเหมาะสมถูกต้อง เพิ่มความมั่นใจและสบายใจให้แก่ผู้อยู่ร่วมชายคาบ้าน อย่างไรก็ดีก็อย่าลืมการปฏิบัติในวิถีชาวพุทธเราด้วย การทำบุญใส่บาตร ฟังธรรม หรือถวายสังฆทานพระสงฆ์ก็ยังคงเป็นสิ่งที่เราชาวพุทธควรใส่ใจ และน้อมนำมาปฏิบัติเป็นอันดับแรกก่อน เพื่อให้จิตใจของเราบริสุทธิ์ผ่องใส เมื่อจิตใจคนในบ้านดี บ้านก็จะร่มเย็นน่าอยู่มากขึ้น หากได้อ่านเรื่องราวนี้แล้วเกิดจิตเป็นกุศลอยากทำบุญหรือถวายสังฆทานสักชุด ก็ไม่ต้องออกไปหาซื้อให้วุ่นวายสั่งซื้อออนไลน์กับ Shopee ก็ได้ เพราะตอนนี้กำลังมี 2.2 Campaign ที่น่าสนใจอยู่ ทั้งของไหว้และของทำบุญ สั่งซื้อแล้วส่งถึงบ้านง่ายและสะดวกแบบนี้อย่าลืมสั่งซื้อกันนะ